Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jasna strona terenów zewnętrznych

Baza wiedzy | 9 lipca 2021 | NR 5
0 95

Oświetlenie zewnętrzne – choć to zwykle zaledwie kilkadziesiąt opraw – ma ogromne znaczenie dla płynnego funkcjonowania obiektów logistycznych. Jak deklarują deweloperzy, LED staje się standardem nie tylko w hali, ale także na zewnątrz obiektów.

Podstawą projektowania oświetlenia zewnętrznego centrów logistycznych są normy PN-EN 12464-2:2008 „Światło i oświetlenie – oświetlenie miejsc pracy – Część 2. Miejsca pracy na zewnątrz” oraz PN-EN 13201 „Oświetlenie dróg”. Jak wyjaśnia Marcin Bocheński, product marketer professional outdoor Central and South CEE w Philips Lighting, stosowanie normy drogowej jest uzasadnione dla odcinków dróg o długości ok. 100 m.
– Normy są nieobowiązkowe, ale jako zbiór dobrych praktyk projektowych stosowane są powszechnie. Większość inwestorów, szczególnie budujących duże obiekty, ma własne standardy, które zwykle znacząco przekraczają określone w normach wymagania minimalne parametrów oświetleniowych – mówi Marcin Bocheński.

 


– Istnieje szereg sytuacji, w których uzasadnione jest zwiększenie eksploatacyjnego natężenia oświetlenia, np. gdy zadania wzrokowe wykonywane są w ruchu albo naprawa błędów jest kosztowna. Inwestorzy często proszą o doświetlenie doków rozładunkowych. Wymogi można też zmniejszyć, np. przy pracy z ładunkami o dużych rozmiarach i intensywnym kontraście – wyjaśnia Krzysztof Rajecki, projektant oświetlenia TRILUX Polska.

 

Marek Dobrzycki
managing director Panattoni Europe

Obecnie Panattoni Europe pracuje nad jednym standardem oświetlenia zewnętrznego i systematycznie staramy się przejść na oświetlenie typu LED w realizowanych obiektach. Każdorazowe zastosowanie LED wewnątrz obiektu skutkuje jego zastosowaniem na zewnątrz.  Jeżeli w obiekcie nie ma oświetlenia LED-owego, na zewnątrz stosujemy metahalogeny, natomiast standardem jest zapewnienie 15-luksowego oświetlenia średniego na terenach zewnętrznych.


Rozwój technologii 


– Na rynku dominuje oświetlenie diodowe, stosowane w ok. 90% nowych projektów oraz 70% nowych realizacji. Technologia ta przez ostatnie 5-6 lat okrzepła i uwiarygodniła się. Potwierdziły się jej deklarowane zalety, takie jak trwałość, niezawodność i efektywność – tłumaczy Marcin Bocheński. 
– Dynamiczny postęp technologiczny dokonuje się w obszarze wydajności i trwałości źródeł światła. Diody najnowszej generacji pozwalają uzyskać pożądane natężenia oświetlenia mniejszym kosztem i przy bardziej kompaktowych wymiarach obudowy – mówi Krzysztof Rajecki.
Na oszczędności eksploatacyjne ma też wpływ sterowanie oświetleniem, choć w skali całego magazynu nie będą to wartości spektakularne.
– Oświetlenie zewnętrzne pracuje średnio ok. 4000 godzin w roku, 8 godzin na dobę. Składa się na nie zwykle kilkadziesiąt opraw, podczas gdy na wewnętrzne – ok. 2000-3500. Na oświetlenie zewnętrzne przypada więc 1-2% całej mocy elektrycznej zainstalowanej w obiekcie i ok. 6-7% kosztów eksploatacji oświetlenia – wyjaśnia Marcin Bocheński.
W sterowaniu instalacją dla logistycznego terenu zewnętrznego sięga się więc raczej po rozwiązania proste, np.:

  • CLO (Constant Light Output) – utrzymywanie jednakowej wartości strumienia świetlnego oprawy w całym czasie jej użytkowania;
  • redukcja mocy, sterowana np. przez zegar astronomiczny w zasilaczu – zmniejszenie strumienia światła np. w nocy, przy ograniczonym ruchu pojazdów. 

Można także spotkać się z pojęciem „oświetlenie zrównoważone”. Obejmuje ono nie tylko słynną energooszczędność instalacji LED, ale też trwałość, niezawodność i wpływ środowiskowy. 
– Trwałość ma wpływ na tzw. TCO (Total Cost of Ownership). Na niezawodność składają się aspekty praktyczne, np. wodoszczelność opraw (stopień ochrony od IP X6 – ochrona przed kroplami padającymi pod dowolnym kątem, ze wszystkich stron) czy odporność farby na niszczenie przez promienie UV – mówi Marcin Bocheński.

 

Tabela 1. Podstawowe wymagania oświetleniowe według normy PN-EN 12464-2:2008
Parametr Przejścia dla pieszych, zawracanie pojazdów, punkty załadunku i rozładunku pojazdów Strefy ruchu dla wolno poruszających się pojazdów (maks. 10 km/h)
Średnie eksploatacyjne natężenie oświetlenia Em[lx]  50 lx 10 lx
Wymagana równomierność oświetlenia – Uo [-]  0,40 0,40
Górna granica oceny olśnienia – GRL[-]  50 50
Wskaźnik oddawania barw Ra[-] 20 20

 

Tabela 2. Przykładowe parametry opraw do zastosowań zewnętrznych
  Oprawa do zastosowań zewnętrznych Oprawa masztowa lub elewacyjna (place manewrowe i obszary wokół magazynu)
Wyjściowy strumień świetlny [lm] 8200 32 000
Skuteczność świetlna [lm/W] 150 (niższe koszty eksploatacji)  
Trwałość utrzymania strumienia świetlnego L80 [h] 85 000 (tq = 35°C) 50 000 (tq = 25°C) (4 razy dłużej niż dla źródeł wyładowczych – niższe koszty serwisu, szczególnie opraw działających na wysokości >12 m


– Rośnie społeczna świadomość efektu zanieczyszczenia sztucznym światłem, czego przykładem jest efekt łuny świetlnej na niebie, tworzonej przez źle zaprojektowane i zamontowane oprawy. Norma PN-EN 12464-2:2014-05 określa maksymalne dopuszczalne wartości światła wypromieniowanego w górę ULR [%], luminancji [cd/m²] oraz natężenia oświetlenia na nieruchomościach EV[lx]. Mówi się również o świetle niepożądanym, zdefiniowanym jako światło emitowane przez instalację oświetleniową, ale padającym na obszar poza granicami tej instalacji. Wydaje się, że w najbliższej przyszłości na znaczeniu będzie zyskiwać ograniczanie tych negatywnych efektów – wyjaśnia Krzysztof Rajecki.

Oświetlenie zewnętrzne – specyfika projektowania i doboru


Marcin Bocheński zwraca uwagę, że prawidłowe zaprojektowanie instalacji oświetlenia zewnętrznego polega na wyważeniu podejścia do projektu, bez nadmiernych uproszczeń i nieuzasadnionych komplikacji. Kluczowe są:

  • dobra inwentaryzacja;
  • właściwa klasyfikacja stref na obiekcie i dobór wymagań – jeśli ta część wykonana jest nierzetelnie, obiekty „wychodzą” prześwietlone albo niedoświetlone;
  • rzetelny dobór opraw, np. z wykorzystaniem programów wspomagających projektowanie oświetlenia.

Przy wykonawstwie natomiast ważne jest, by w instalacji za...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy