Dołącz do czytelników
Brak wyników

TEMAT NUMERU

8 lipca 2021

NR 4 (Sierpień 2017)

Odzyskać, ile się da
ZARZĄDZANIE OPAKOWANIami W MAGAZYNIE

0 88

Odpady opakowaniowe na stanowiskach pracy należy przede wszystkim eliminować u źródła. A jeśli jeszcze coś zostanie, konieczne jest umiejętne sortowanie i taka organizacja ich odbioru ze stanowiska pracy, by zajmowanie się odpadami nie odciągało pracowników od właściwych zadań.

Odpady opakowaniowe – 
przede wszystkim zużyte opakowania plastikowe, folia stretch z owijania palet lub innych partii towaru oraz odpady tekturowe, takie jak kartony czy przekładki kartonowe używane do oddzielania towarów na paletach, ale też odpady drewniane czy metalowe pochodzące np. z opakowań zbiorczych czy uszkodzonych palet – są produktem ubocznym pracy każdego obiektu logistycznego. Zależnie od tego, czy jest to magazyn, centrum dystrybucyjne, czy inny obiekt, strumień odpadów opakowaniowych jest inny i inaczej musi być organizowany jego przepływ w obiekcie. Aby przebiegał racjonalnie, konieczne jest połączenie dwóch zadań – prawidłowej gospodarki odpadami opakowaniowymi, której zasady są regulowane przez prawo (Ustawa 
z 14 grudnia 2012 r. o odpadach i Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) oraz optymalizacji działań pracowników, tak by ich praca związana z odpadami opakowaniowymi (oddzielanie, sortowanie, porządkowanie i transport wewnętrzny) nie kolidowała z ich kluczowymi obowiązkami i zajmowała jak najmniej czasu. 
Podstawą jest tu identyfikacja powstających odpadów, tj. określenie ich rodzajów, masy, objętości i miejsca powstania. Znając swoje „moce produkcyjne”, można zaplanować dalsze losy odpadów opakowaniowych – poczynając od tego, w jakim stopniu opakowania staną się odpadami (np. jaka liczba kartonów czy przekładek w usłudze co-packingu będzie przeznaczona do odzysku – bezpośredniego wykorzystania ponownego), poprzez sposoby recyklingu czy utylizacji powstających odpadów (np. ustalenie, że zużyta folia stretch z owijania palet będzie odbierana przez firmę zajmującą się przetwórstwem tworzyw sztucznych), po organizację transportu odpadów opakowaniowych poza obiekt. Następnym krokiem będzie wdrożenie rozwiązań praktycznych – zapewnienie właściwej dla procesów w danym obiekcie infrastruktury (worki, pojemniki, urządzenia do zmniejszania objętości lub wstępnego przetwarzania odpadów), odpowiedniej organizacji transportu wewnętrznego oraz właściwe przeszkolenie pracowników. 

 

Zmniejszyć ilość odpadów

Mówiąc o odbiorze odpadów opakowaniowych ze stanowisk pracy w magazynie, nie można abstrahować od zasady unikania ich wytwarzania. Aby wytwarzać jak najmniej odpadów opakowaniowych, logistycy pracują nad odzyskiem przede wszystkim zbiorczych opakowań tekturowych, np. kartonów. Jeśli w magazynie prowadzony jest przepakunek, kartony często odgrywają rolę opakowań transportowych, wobec tego niezależnie od ich projektu (np. nadruków firmowych) mogą być wykorzystywane ponownie. Wydajność tak rozumianego odzysku może być bardzo wysoka, choć zależy od wielu czynników – 
choćby od tego, w jakim stanie kartony pochodzące od zleceniodawcy dotrą na magazyn. Jak podkreślają osoby odpowiedzialne za organizację gospodarki opakowaniami w magazynie, kluczowe dla procesu odzysku kartonów są odpowiednie przeszkolenie i doświadczenie pracowników. To ich zadaniem jest ocena, które kartony mogą być użyte ponownie, ale też takie rozpakowanie otrzymanego towaru, by na żadnym etapie przepakowywania nie uszkodzić dobrych kartonów. 
Odbiór kartonów ze stanowisk pracy jako opakowań do odzysku organizowany jest zależne od wolumenu danego zadania i przepływu odpadów. Zadania mogą być zorganizowane tak, że kartony z jednego zamówienia są bezpośrednio kierowane do innego. Jeśli natomiast strumień odzyskiwanych opakowań jest duży, a jednocześnie mieści się w określonym przedziale (co może mieć miejsce np. w centrum dystrybucyjnym sieci handlowej, które ma określony reżim dostaw oraz obsługuje konkretną ilość odbiorców), stanowisko pracy można wyposażyć w większy pojemnik, w którym gromadzone są odzyskane kartony. Jest on ustawiany w dogodnym miejscu (bez kolizji z ruchem osób i wózków widłowych), które z jednej strony ułatwia pracę osobom pracującym przy przepakunku, a z drugiej pozwala zaplanować i zachować transport opakowań w określonym reżimie. Najlepiej planować transport za pomocą pojazdów – by pracownicy nie poświęcali czasu na ręczne przepychanie pojemnika, a jednocześnie by można było zorganizować kolejkowy system odbioru („trasa mleczarza”), dzięki czemu podczas jednej trasy wózek widłowy zabiera większą liczbę pojemników.


Sortowanie u źródła i mniejsza objętość

„Trasę mleczarza” można zastosować również przy organizacji odbioru samych odpadów opakowaniowych. Kiedy nie trzeba troszczyć się o jak najlepsze zachowanie własności opakowań (jak było w przypadku odzysku kartonów), możliwe jest dalsze usprawnienie odbioru odpadów. Przede wszystkim już u źródła można dokonać ich sortowania, zapewniając odpowiednie do wielkości zadania realizowanego na danym stanowisku pojemniki (od 60 do 360 l) lub stojaki workowe. Zastosowanie odpowiednich kolorów pojemników pozwala łatwo rozróżnić, gdzie kierować odpady, zaś wcześniejsza segregacja ułatwia organizację późniejszego odbioru odpadów opakowaniowych przez organizacje odzysku. Segregacja u źródła wymaga odpowiedniego przeszkolenia pracowników. 
Natomiast przy większych strumieniach odpadów warto uwzględnić możliwość ich kompresji. Zastosowanie odpowiednich urządzeń, typu rotokompresory, roll-packery czy belownice, pozwala nie tylko na znaczne zmniejszenie objętości wrzucanych do pojemników zużytych opakowań, ale też umożliwia sprawne i ergonomiczne wrzucanie odpadów do pojemnika – co szczególnie przy dużej ilości odpadów jest ważne dla optymalnej pracy.
Rotokompaktor jest dobrym, efektywnym rozwiązaniem w przypadku obiektów realizujących liczne i duże zadania przepakunkowe, w których odpadami są znaczne liczby małych kartonów, nienadające się do dalszego wykorzystania jako opakowania. Przekrój okna wrzutowego pozwala łatwo – bez składania i szukania miejsca w pojemniku – umieścić karton w pojemniku rotokompaktora. Kartony w rotokompaktorze są przetwarzane na zbite strzępki, które po napełnieniu rotokompaktora przewozi się do prasokontenera. Strzępki tekturowe zajmują kilkakrotnie mniej miejsca niż nawet poskładane kartony, wobec czego częstotliwość opróżniania rotokompaktora może być mniejsza. Im większy obiekt, tym bardziej ograniczenie liczby przejazdów wózków zbierających rotokompaktory wpływa na ekonomikę pracy magazynu. 
Roll-packer stanowi dobre rozwiązanie w magazynach, gdzie powstają duże ilości odpadów drewnianych, pochodzących np. z uszkodzonych palet bądź transportowych skrzynek drewnianych. Jest to urządzenie zgniatające, które pozwala kilkukrotnie (5-7 razy) zagęścić masę nasypową drewna – w porównaniu do uszkodzonych części palet wrzuconych luzem do kontenera.
Większość obiektów logistycznych wytwarza także inne odpady opakowaniowe bardzo dobrze nadające się do recyklingu – np. czysta folia stretch, pochodząca przede wszystkim z owijania palet. W usłudze przepakowywania folia zwykle jest gromadzona w dużych ilościach, ale „zadaniowo”. Powstającą ilość można określić dopiero znając konkretne zamówienie. Wówczas kwestię odbioru, np. jednego lub kilku dużych pojemników bezpośrednio ze stanowiska, można przenieść na firmę przetwarzającą folię. Uzgadnia się wówczas termin odbioru pojemników zgodnie z planowanym harmonogramem realizacji zamówienia.
W przypadku magazynów obsługujących przetwórstwo czy produkcję, kiedy regularnie powstaje duża ilość odpadów, które powinny być zagospodarowywane na bieżąco, gdyż nie ma po prostu miejsca na ich składowanie (zakłóciłoby to procesy produkcyjne), można zastosować także belownice. Ciekawym rozwiązaniem stosowanym w tych urządzeniach są drzwi żaluzjowe, które zwiększają bezpieczeństwo pracy – 
otwarcie belownicy nie powoduje kolizji z urządzeniami i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi. Bele wywozi się do kontenerów – dzięki temu pracow...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy