Dołącz do czytelników
Brak wyników

Opakowania ubrane w normy

Baza wiedzy | 23 września 2021 | NR 4
0 31

Rosnące zużycie opakowań – zarówno w Polsce, jak i Europie – powoduje, że powstające z nich odpady stanowią znaczącą część odpadów z gospodarstw domowych – nawet do 30% wagowo, a 50% objętościowo. Niezależnie od wzrostu zużycia opakowań w gospodarstwach domowych duża masa odpadów opakowaniowych powstaje w przemyśle, usługach i handlu. Prognozy przewidują dalszy wzrost zużycia opakowań średnio o 5–6% rocznie w ciągu kolejnych lat. Opakowania są bowiem produktami powszechnie stosowanymi we wszystkich działach gospodarki, a powstające z nich odpady są bardzo rozproszone i przez to stanowią pewne zagrożenie dla środowiska. Sytuacja taka spowodowała podjęcie stosownych działań legislacyjnych, logistycznych i technologicznych.

Opakowania transportowe i zbiorcze wykorzystywane w logistyce odgrywają w tym zakresie niezmiernie ważną rolę. To dzięki ich zastosowaniu produkty zapakowane w bezpośrednie opakowania (jednostkowe) mogą w sposób planowy i gwarantujący minimalizację strat dotrzeć do swojego końcowego użytkownika. Nie ma jednego idealnego rozwiązania konstrukcyjnego czy materiałowego i zawsze opakowania transportowe są dobierane nie tylko do produktu, jak i do całego systemu logistycznego których wymagania musi spełnić. Niemniej w segmencie opakowań zbiorczych za najczęstsze rozwiązanie pasujące do wielu aplikacji są stosowane pudła z tektury falistej (potocznie kartony). Często są one również określane mianem ekologicznego opakowania. Jednak w tym zakresie zdecydowanie jest to stwierdzenie na wyrost. Nadrzędną zasadą jest minimalizowanie ilości powstających odpadów (jak też użytkowanych opakowań), tym samym wyżej w hierarchii rozwiązań przyjaznych środowisku są systemy opakowań wielokrotnego użycia. Dzięki wielokrotnemu użyciu opakowania generujemy mniej odpadów.
Obecnie naczelną zasadą zarówno prawodawstwa polskiego, jak i Unii Europejskiej jest zasada zrównoważonego rozwoju, tj. harmonijnego połączenia rozwoju gospodarczego i społecznego z odpowiedzialnością ekologiczną. Wypływa z niej zasada „zanieczyszczający płaci”, jak i zasada rozszerzonej odpowiedzialności producenta, która w zakresie gospodarki odpadami oznacza, że producent jest nie tylko odpowiedzialny za odpady powstające w toku procesu produkcyjnego, ale również za odpady powstające z wytwarzanych przez niego produktów – w trakcie okresu ich użytkowania, jak i po jego zakończeniu. Zasady te stosowane łącznie wskazują, że zarówno producent, jak i „użytkownik” produktu są odpowiedzialni za powstające z niego odpady. Stosownie do tego powinny być rozłożone ciążące na nich obowiązki.


Regulacje prawne


Podstawowymi dokumentami systemu zarządzania opakowaniami oraz odpadami opakowaniowymi są:

  • dyrektywa Rady i Parlamentu Europejskiego 94(62)WE [1] z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych,
  • Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2013 poz. 888 z późn. zm.),
  • normy oraz inne dokumenty normatywne Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN).

Dyrektywa 94(62)WE zawiera regulacje dotyczące problematyki gospodarki odpadami opakowaniowymi i obejmuje wszystkie rodzaje opakowań oraz odpadów opakowaniowych. Jest jedną z dyrektyw „nowego podejścia”, których zadaniem jest dbałość o to, aby w obrocie znajdowały się tylko produkty bezpieczne dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska. Dyrektywa ta w odróżnieniu od dyrektyw „starego podejścia” nie precyzuje szczegółowo wymagań technicznych, ale zawiera ogólne i podstawowe wymagania związane z ochroną zdrowia ludzi i z ochroną środowiska oraz mówi o dokonywaniu potwierdzeń zgodności opakowań w podmiotowym zakresie. Obowiązuje ona wszystkie podmioty, które produkują, importują i dystrybuują towary wprowadzone na rynek.
Normy europejskie (EN) oraz inne dokumenty normatywne (raporty) CEN uzupełniają i precyzują wymagania zawarte w dyrektywie. Zostały one opracowane przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) na podstawie mandatu udzielonego przez Komisję Europejską i są podstawowymi dokumentami przy wprowadzaniu wymagań dyrektywy 94(62)WE.
Ich stosowanie nie jest obowiązkowe dla producentów opakowań. Kraje członkowskie jednak traktują opakowania wytworzone według norm zharmonizowanych jako wykonane zgodnie z podstawowymi wymaganiami zapisanymi w dyrektywie. W ten sam sposób są również traktowane opakowania wykonane zgodnie z normami krajowymi, do których wprowadzono normy europejskie.
Dostosowane prawodawstwa naszego kraju do wymagań wspólnotowych w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych nastąpiło m.in. poprzez Ustawę z dnia 
11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, która została zastąpiona Ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2013 poz. 888 z późn. zm.). Tam znajdziemy wymagania dotyczące kryteriów, które powinny spełnić opakowania. Producent, importer i dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia opakowań powinni ograniczać ilość i negatywne oddziaływanie na środowisko substancji stosowanych do produkcji opakowań oraz wytwarzanych odpadów opakowaniowych w taki sposób, aby m.in. objętość i masa opakowań były ograniczone do niezbędnego minimum wymaganego do spełnienia ich funkcji, biorąc pod uwagę oczekiwania użytkownika. 

 


Podstawowe wymagania zawarte w dyrektywie 
94(62)WE


Wymagania związane z produkcją i składem surowcowym opakowań:

  • opakowania powinny być wytwarzane w sposób zapewniający ograniczenie ich objętości i masy do niezbędnego minimum, wymaganego do spełnienia ich funkcji pozwalających na osiągnięcie wymaganego poziomu ochrony, z uwzględnieniem oczekiwań użytkownika,
  • opakowania powinny zawierać możliwie najmniejszą ilość substancji stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska,
  • maksymalna suma zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniu nie może przekraczać 100 mg/kg.

Opakowania mogą być projektowane, wytwarzane i wprowadzane do obrotu w sposób umożliwiający ich późniejsze wielokrotne użycie i odzysk, w tym recykling.
Opakowania powinny być projektowane, wytwarzane i wprowadzane do obrotu w sposób umożliwiający ich późniejszy odzysk, tj. przydatność do recyklingu materiałowego, do odzysku energii oraz biodegradacji i kompostowania. 

 


Deklarowanie zgodności opakowań z wymaganiami ekologicznymi dyrektywy 94(62)WE


Zgodnie z wytycznymi dyrektywy producenc...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy