Dołącz do czytelników
Brak wyników

Uwaga! Wysoka temperatura

Baza wiedzy | 15 czerwca 2021 | NR 3
0 46

Letnie upały to dla przemysłu spożywczego czas sprawdzianu. Standardy HACCP, nakazując transportowanie i składowanie produktów mrożonych w nieprzerwanym łańcuchu zimna, są bezlitosne. Jakiekolwiek narażenie produktów na wyjście z zakresu zalecanych temperatur automatycznie obniża ich jakości albo wręcz uniemożliwia konsumpcję. Z pomocą przychodzą producenci innowacyjnych pojemników czy inteligentnych etykiet, które pomagają wyeliminować ryzyko wahań temperatury.

Choć wymyślona w 1947 r. w firmie Toyota technika łańcucha logistycznego wydaje się dziś wiekowa, to jej podstawowe reguły i generalna koncepcja wciąż znajdują zastosowanie, szczególnie w logistyce towarów spożywczych czy farmaceutycznych, które wymagają specjalistycznego transportu i opakowań zabezpieczających dostawy przed wpływem temperatury.
Każda z siedmiu podstawowych zasad metody kanban zaczyna się od słowa „żadnych”: braków, opóźnień, zapasów, kolejek, bezczynności, zbędnych operacji, zbędnych przemieszczeń. Wiele lat temu dało to Toyocie 30-proc. wzrost produkcji i 60-proc. redukcję zapasów. Dziś w dużych firmach elementy techniki kanban zostały wchłonięte przez rozwijające się systemy klasy ERP typu SAP, efektywnie sterujące zarządzeniem nie tylko magazynem, ale i całym przedsiębiorstwem. 
W mniejszych firmach przemysłu spożywczego czy farmaceutycznego , gdzie wdrożenie SAP jest niemożliwe, także dąży się do optymalizacji zapasów, w czym pomaga formuła Wilsona czy metoda Just-In-Time, a w realizacji tego zadania stosowane są termoizolacyjne pojemniki do chłodni, inteligentne lodówki lub kontenery.


Łańcuch zimna


Jest to szczególnie istotne w obliczu obowiązujących standardów HACCP dotyczących łańcucha zimna w przedsiębiorstwach produkujących i handlujących produktami spożywczymi. Mówią one, że produkty mrożone powinny być transportowane i składowane w nieprzerwanym łańcuchu zimna, co znaczy, że od momentu wyprodukowania, przez transport i dystrybucję, do momentu spożycia przez konsumenta produkt mrożony powinien być składowany w odpowiedniej temperaturze. Narażenie produktu na wyjście z zakresu zalecanych temperatur w którymś z ogniw tego łańcucha może spowodować obniżenie jego jakości lub uniemożliwienie konsumpcji.
HACCP (ang. Hazard Analisys and Critical Control Point – Analiza Ryzyka i Kontrola Punktów Krytycznych) ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa produktów spożywczych przeznaczonych dla konsumentów i jest metodą opierającą się przede wszystkim na zapobieganiu zagrożeniom. By łańcuch zimna nie został przerwany, produkt często umieszcza się w kontenerach, które stosowane są przede wszystkim w przemyśle spożywczym, magazynach świeżej żywności, mleczarniach, zakładach mięsnych, piekarnictwie, transporcie ryb, a także w farmacji. Wymogi HACCP wymuszają monitoring temperatury dla produktów wrażliwych na jej zmianę i z tego powodu, oprócz specjalistycznych pojemników i kontenerów, stosuje się indykatory temperatury, które stanowią narzędzie pozwalające spełnić producentom dane wymagania. 

Z pomocą indykatorów


Stosowanie indykatorów temperatury na poziomie pojedynczego opakowania lub opakowania zbiorczego zapewnia ciągły pomiar temperatury monitorowanego produktu i wykazuje ewentualne przerwanie łańcucha zimna. Pozwala to na wyeliminowanie niebezpieczeństwa dostarczenia do następnego ogniwa łańcucha zimna produktu nienadającego się do spożycia – włącznie z konsumentem jako ostatnim ogniwem w tym łańcuchu. Tym bardziej że nadal najczęściej stosowanym systemem magazynowania w przemyśle spożywczym jest system opierający się na dacie produkcji i dacie przydatności do spożycia. Nie sprawdza się on jednak tam, gdzie część produktów nie była przechowywana w optymalnych warunkach składowania, co znacznie skraca okres przydatności do spożycia. Mogą mieć na to wpływ nawet niewielkie zaniedbania w procesie składowania, transportu czy sprzedaży – i właśnie na te ogniwa łańcucha chłodniczego kładzie się dziś główny nacisk poprzez ich monitorowanie.
Podobnym rozwiązaniem są inteligentne etykiety Coolid informujące o jakości i długości życia produktu. Indykator reaguje na zmiany warunków składowania produktu i dzięki temu przekazuje on jednoznaczną informację o tym, czy produkt był narażony na obniżenie lub utratę jakości w wyniku przebywania w nieodpowiedniej temperaturze. Technologia ta umożliwi aplikowanie indykatorów na opakowaniach pojedynczych i zbiorczych takich produktów, jak mrożone mięsa, wędliny, desery, przetwory, warzywa oraz owoce, a stały monitoring, od momentu zamontowania indykatora u producenta do momentu rozpakowania produktu przez klienta, zapewnia pełne bezpieczeństwo zgodne z HACCP, a także utrzymanie łańcucha zimna.
Innym elementem pozwalającym na kontrolę łańcucha jest termograf, który służy do monitorowania i rejestrowania temperatury w pojazdach – chłodniach transportujących zamrożone lub schłodzone produktów żywnościowe czy medyczne. W większości krajów UE warunki te są sprecyzowane i znormalizowane, a bardzo wymagające w tym zakresie jest prawodawstwo Wielkiej Brytanii, Holandii, Francji i Niemiec. Ma to ścisły związek z HACCP, ale nie tylko. Gdy pojawiają się uzasadnione wątpliwości co do jakości przewożonych artykułów żywnościowych, bardzo często oskarża się przewoźnika o to, że nie dotrzymał warunków przewozu. W takim wypadku termograf jest jedynym narzędziem, które pozwoli udowodnić poprawność warunków transportu. Bywa też i tak, że towar po załadowaniu dociera na miejsce rozładunku w stanie niepozwalającym na jego konsumpcję, choć przewoźnik zachował wszelkie wymogi w czasie transportu. W takim wypadku wydruk z termografu pozwala udowodnić, że to nadawca, a nie przewoźnik ponosi odpowiedzialność za obniżenie lub całkowitą utratę jakości przewożonego towaru. 

Kontenery, wózki i pojemniki


Koszt funkcjonowania samochodu chłodni jest znacznie wyższy od kosztu samochodu dostawczego, którym można przewozić kontenery zapewniające utrzymanie właściwej dla produktu temperatury nawet przez
24 godziny. Kontenery np. firmy TKT, których ścianki wypełnia się specjalną pianką poliuretanową, są najczęściej hermetycznie zamykane, co zapewnia higieniczną i bezpieczną metodę przewożenia żywności zgodną ze standardami HACCP.
Wytwarzane są w wersji na kółkach lub na stopach, a wszystkie, niezależnie od wersji, odpowiadają międzynarodowym wytycznym co do rozmiaru jednostek opakowaniowych dla świeżej i mrożonej żywności (iso module). Produkowane są zwykle zakresie pojemności od 170 do 1600 litrów, natomiast specjalne jednostki, które sprawdzają się w transporcie europalet, mają wymiary 100 cm × 140 cm. 
Do właściwości, które powinien posiadać taki kontener, należy przede wszystkim jak najlepszy współczynnik przewodniości termicznej, w zakresie 0,3-0,4 kcal/m2 k. Ponadto powinien on stabilnie wspierać się na kołach lub stopach, posiadać drzwi otwierane w zakresie 270° i być kompleksowo wyposażony w płyty chłodnicze. Kontenery tego typu (bez własnego zasilania) nie tylko przyczyniają się do redukcji emisji dwutlenku węgla, ale znacząco obniżają także koszty transportu. 
Odmianą kontenerów są wózki termoizolacyj...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy