Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zakładnicy technologii?

Baza wiedzy | 21 czerwca 2021 | NR 3
0 182

Nowoczesna technologia zrewolucjonizowała pracę obiektów magazynowych. Na etapie poszukiwania maksymalnej efektywności coraz częściej pojawia się konflikt na linii człowiek – maszyna. Czy oznacza to realne zagrożenie dla pracowników magazynów?

Jakie warunki pracy panują dziś w polskich magazynach? Coraz częściej pojawia się stwierdzenie, że zarządzający nadmiernie wykorzystują pracowników w centrach dystrybucyjnych. Od branży logistycznej wymaga się dziś efektywności. Kluczem do odpowiedniej efektywności ekonomicznej jest wydajność – zarówno maszyn i urządzeń, jak i ludzi. To sprawia, że coraz częściej centra dystrybucyjne porównywane są do „obozów pracy”, w których efektywność odgrywa dużo ważniejszą rolę niż sam pracownik. Dodatkowo wielu pracowników to osoby zatrudnione na czas określony, co nie sprzyja ich integrowaniu się z firmą, w której pracują. Od firm wymaga się efektywności. Aby ją osiągnąć, stosuje się nowoczesne rozwiązania techniczne, które zwiększają wydajność i pozwalają oczekiwać jeszcze większej wydajności od pracowników. To pozwala dalej zwiększać efektywność… i koło się zamyka.
Konflikt pomiędzy efektywnością a odpowiednimi warunkami pracy znany jest nie od dziś, także w odniesieniu do branży magazynowej. Dlaczego ludzie tak pracują? Powodów jest wiele. Ważnym czynnikiem jest brak możliwości znalezienia zatrudnienia w innym miejscu, innym czynnikiem – chęć pracy dla dużej, międzynarodowej korporacji, poznania nowoczesnych technologii i związanego z nimi know-how. Wysoki poziom bezrobocia sprzyja zatrudnianiu się do pracy „gdziekolwiek”. To problem znany przede wszystkim z tych części kraju, gdzie o pracę trudniej – ze wschodniej ściany, z mniejszych miast i miasteczek. Kontrastem dla nich stają się duże aglomeracje miejskie. Wraz z ciągłym rozwojem rynku logistycznego i pojawianiem się kolejnych pracodawców w największych ośrodkach zaostrza się walka o pracownika. To dobra wiadomość dla samych pracowników, oznacza bowiem realną możliwość podwyższenia wynagrodzeń, ale i standardów pracy – warunków socjalnych, komfortu pracownika. Te dwie przeciwstawne tendencje sprawiają, że temat standardów pracy w obiektach logistycznych wciąż pozostaje aktualny. 

Technologia znaczy wyzysk?


Wraz z częściową automatyzacją procesów coraz częściej pojawia się konflikt na linii człowiek –
maszyna. Nowoczesne rozwiązania techniczne wymagają efektywności – nie tylko w pracy maszyn, urządzeń, w przesyłaniu danych, ale także dużej wydajności pracy człowieka. Wraz z wejściem do Polski firmy Amazon rozpoczęła się dyskusja o warunkach pracy w nowoczesnych obiektach logistycznych. Jedni podziwiają giganta z branży e-commerce za sposób organizacji pracy, efektywność realizacji zadań i związane z tym wyniki, inni – krytykują za stosowane technologie i rozwiązania organizacyjne, „przyrównując” pracowników centrów dystrybucyjnych do niewolników. Z czego to wynika? „Winne” całego zamieszania są m.in. stosowane rozwiązania techniczne. Terminale mobilne, rejestrujące czas wykonywania operacji, zbyt długie poszukiwanie towaru na półce czy wszystkie popełnione błędy „odczłowieczyły” pracę, czyniąc ją mechaniczną i ograniczając zaangażowanie człowieka. Praca w centrum dystrybucyjnym stała się „statystyką” – 
setek operacji wykonywanych każdego dnia, z dokładnym ich rozpisaniem na godzinę pracy czy wypunktowaniem najdrobniejszych uchybień. Wśród technologii „upraszczających” pracę jest także pick-to-light (pick-by-light). To rozwiązanie, które zmieniło podejście do kompletacji, czyniąc ją dużo wydajniejszą… ale i łatwiejszą.
Uproszczenie wielu operacji sprawiło, że niezwykle łatwo dziś zastąpić pracownika fizycznego – dzięki przerzuceniu zadań na technologię szkolenie nowego pracownika jest szybsze, łatwiej dostosować go do konkretnego stanowiska pracy. Praca (chociażby przy kompletacji) stała się prosta – składa się z powtarzalnych operacji, wykonywanych wielokrotnie, bez szczegółowego zagłębiania się w wykonywane czynności. 
Pick-to-light doskonale „wspiera” właśnie taką pracę, w której człowiek wykonuje czynności według wskazań komputera, nie angażując się w rozwiązywanie problemów. 

Logistyka wymaga efektywności


Nowoczesne rozwiązania techniczne zwiększają efektywność, często wymagają jednak gotowości człowieka do pracy w trybie ciągłym. Eksperci ostrzegają – wywieranie zbyt dużej presji na pracowniku może być groźne dla jego zdrowia. Stres to ryzyko popełnienia błędów, praca w ciągłym stresie niesie zagrożenia dla pracownika i przeprowadzanych procesów. 
Gospodarka mocno się zmienia – silna konkurencja wymusza ciągły rozwój przedsiębiorstw i zwiększanie efektywności. Przedsiębiorcy są pod presją, presją, którą przerzucają także na swoich pracowników. Przykład branży e-commerce jest tu modelowy – przy zakupach robionych drogą internetową „nie widać”, co dzieje się „w sklepie”, na etapie realizacji zlecenia. I tak jak dawniej „warunki pracy” w sklepie mógł obserwować każdy klient, tak dziś informacja o nich nie jest już powszechnie dostępna. 
Ciągły wzrost wymusza efektywność, za czym stoi zwiększanie norm dla pracowników. W przypadku pracy fizycznej wymagana jest odpowiednia kondycja. Pewne ograniczenia związane z obciążeniem pracą są jednak nie do przejścia. Narzucanie zbyt dużych norm prędzej czy później prowadzi do obniżenia wydajności – wypadków przy pracy czy wypalenia pracownika. Warto pamiętać, że za ustalaniem tych norm i tak zawsze stoi człowiek, to on zatem odpowiada za komfort pracy na danych stanowiskach.

Decyduje czynnik ludzki


Czy nowoczesne centra dystrybucyjne są w szczególny sposób zagrożone wypadkami przy pracy? Nacisk na wyniki prowadzi do pośpiechu, ten z kolei może być przyczyną wypadków przy pracy. Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy w 2013 r. w magazynach zbadali 157 wypadków przy pracy, w których 16 osób poniosło śmierć, a 44 doznało ciężkich obrażeń ciała. Są wśród nich upadki z wysokości na niższy poziom magazynu, ześlizgnięcia i upadki, uderzenia spadającym przedmiotem czy utrata kontroli nad obsługiwanymi środkami transportu. Wśród przyczyn wypadków przy pracy wskazywane są m.in. przyczyny o charakterze organizacyjnym: niewłaściwa organizacja pracy, brak nadzoru, niewłaściwe przeszkolenie w zakresie BHP lu...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy